الفيض الكاشاني
361
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
بر او گستاخ شدهام در حالى كه پيامبر ( ص ) فرمود : « دوزخ درى دارد كه هيچ كس از آن در وارد نمىشود جز آن كه خشم خود را با معصيت كردن خدا درمان كرده باشد . » « 265 » پيامبر ( ص ) فرمود : « هر كه تقواى الهى پيشه كند زبانش ناتوان شود و خشم خود را فرو برد . » « 266 » و نيز فرمود : « هر كه خشم خود را فرو خورد در حالى كه توان اعمال آن را دارد خدا در روز قيامت در حضور تمام مردم او را فرا مىخواند تا از ميان حوران بهشتى هر كدام را بخواهد برگزيند . » « 267 » در يكى از كتابهاى آسمانى آمده است « اى فرزند آدم آنگاه كه خشمگين مىشوى به ياد من باش تا آنگاه كه بر تو خشمگين شوم از تو ياد كنم و تو را در زمرهء كسانى كه هلاك مىكنم قرار ندهم . » درمان موافقت ( همراهى با مردم در غيبت ) به اين است كه بدانى هر گاه با خشنود كردن مردم خشم خدا را بطلبى خدا بر تو خشم مىگيرد . پس چگونه بر خود مىپسندى كه ديگرى را محترم بدارى و مولاى خود ( خدا ) را كوچك بشمارى و براى خشنود ساختن آنان از خشنودى خدا دست بردارى ؟ مگر اين كه خشمگينى تو براى خدا باشد و آن سبب نمىشود كه شخص غضب شده را به بدى ياد كنى بلكه شايسته است براى خدا بر رفقاى خود خشم بگيرى زيرا آنها شخص مورد غضب را به بدى ياد كردهاند در نتيجه به بدترين گناه كه غيبت
--> ( 265 ) اين حديث را بزّاز و ابن ابى الدنيا و ابن عدى و بيهقى و نسائى از حديث ابن عبّاس روايت كردهاند . ( 266 ) اين حديث را ابن ابى الدنيا در تقوا از سهل بن سعد به سندى ضعيف روايت كرده است ( الجامع الصغير ) . ( 267 ) اين حديث را ابن ماجه به شمارهء 4186 روايت كرده و منظور از ( كظم غيظا ) اين است نفس خود را از اجراى مقتضاى خشم منع كند و ( يمضيه ) يعنى مىتواند به مقتضاى خشم عمل كند و در اصل مأخذ حديث به جاى ( يمضيه ) ( ينفذه ) آمده است . ابو داوود همين حديث را در ( سنن ، ) ج 2 ، ص 548 روايت كرده است